- Project Parels; Wageningen University & Research (WUR) | nevap.nl
Terug

Project Parels; Wageningen University & Research (WUR)

maandag 13 juli 2020

Opdrachtgevers over innovaties in vastgoed

Innovatie in projecten toepassen vraagt om lef en
doorzettingsvermogen. De leden van NEVAP hebben projects worth telling! Het ene project is het andere niet en sommige zijn zo opmerkelijk op het gebied van techniek, innovatie of duurzaamheid dat we ze niemand willen onthouden. We lichten ze uit, onder de noemer Project Parels. We spreken met trotse
opdrachtgevers en projectpartners. Want een succes-verhaal komt tenslotte altijd met vereende krachten tot stand.

De opdrachtgever
De aftrap van Project Parels wordt gedaan door Eric Steinebach, Hoofd Bouw
& Huisvestingsmanagement bij Wageningen University & Research (WUR).
Hij is verantwoordelijk voor alle bouwverbouw- en onderhoudswerkzaamheden van
de gebouwen van de WUR. De sectie bestaat uit projectmanagers, technisch
gebouwbeheerders, specialisten en contractmanagers/beheerders. Hij is namens de
WUR opdrachtgever voor het SMART Building Project. Dit was direct zo’n succes
dat het aanleiding gaf om meteen ook in twee lopende nieuwbouwprojecten
aanpassingen door te voeren om de gebouwen SMART-Ready te maken.

Projectomschrijving:
SMART Ready maken van de WUR: Hoewel je in termen van een project vaak
spreekt over een gebouw dat geschikt is voor de gevraagde functionaliteiten,
ziet Steinebach het voor deze casus abstracter. De parel in dit project is de
ontwikkeling van het SMART Building-concept dat als blauwdruk geldt voor de
campusgebouwen. Steinebach: “Het gaat hier over het principe dat je als
kennisinstelling meer met data kunt en moet doen. Dat is de toekomst. Als
verantwoordelijke voor de gebouwen van de WUR vind ik dat deze duurzaam moeten
zijn en dat datagebruik niet alleen van toepassing hoeft te zijn op het
onderzoek, maar ook op de gebouwen zelf. Het afgelopen jaar hebben we een visie
gevormd over hoe we data uit gebouwen kunnen halen ten bate van duurzaamheid,
efficiency, optimaal beheer en het comfort van de gebruiker. Dat is de basis
geworden waarop we lopende en toekomstige projecten gaan vormgeven. Nu is het
niet zo dat we alle bestaande gebouwen direct kunnen aanpassen naar die visie
met de software en hardware die daarvoor nodig zijn. Dit gaat stapsgewijs en
wordt gestaag uitgerold in al het vastgoed van de WUR (met in totaal een
oppervlakte van ca. 650.000 vierkante meter bvo, red.).”

SMART Building:
voorbereid zijn op veranderende techniek Steinebach: “Grofweg betekent
SMART Building dat je data uit een gebouw haalt om daar ‘slimme’ dingen mee te
doen voor het beheer en de gebruikers. De eerste stap is het monteren van de
hardware: je hebt sensoren, kabels en computers nodig. De tweede stap is de
inzet van toekomstbestendige software. “WUR kiest bewust voor oplossingen
zonder vendor lock-in” We zien nu al dat de ontwikkelingen ontzettend snel
gaan, vooral op het gebied van sensortechniek en software. Het is de kunst om
zodanige hardware te monteren zodat we altijd de laatste software kunnen
toepassen, ook in de toekomst. Kortom, de hardware moet universeel zijn, met
open toegankelijke data. In de praktijk kunnen we vervolgens heel veel met de
beschikbare data. Denk aan een app waarmee je collega’s kunt vinden in het
gebouw, of kunt zien welke ruimtes beschikbaar zijn om te werken, studeren of
vergaderen. Maar ook waar je op dat moment een kop koffie kunt drinken, hoe lang
de rij is bij de catering of waar de dichtstbijzijnde toiletten zijn.”
Procesomschrijving: commitement is key Marcel Klok deed research naar welke
SMART Building-concepten aansluiten op de behoefte van de WUR, zodat de
implementatie ervan toekomstbestendig is.

NEVAP-lid Marcel Klok, eigenaar van Monreale - De Smart
Building Professionals, is gevaagd invulling te geven aan de implementatie van
SMART Building op de WUR. “Ik heb een ondersteunende en adviserende rol en
daarnaast maak ik de visie van de WUR concreet in de uitvoering. We leveren een
algemeen programma van eisen voor SMART Buildings voor de WUR, een gedegen
blauwdruk dat als basis dient voor de verdere uitrol ervan op de campus. De WUR
loopt duidelijk voorop met het ontwikkelen, inzetten en gebruik hiervan in haar
projecten.”

Daarnaast startte hij, samen met het projectteam, ongeveer
een jaar geleden met een onderzoek onder de doelgroepen van de WUR. In dat
onderzoek zijn meerdere ‘bloedgroepen’ bevraagd naar hun wensen en behoeften.
Eindgebruikers, zoals docenten, studenten en onderzoekers, en ook
organisatieonderdelen zoals stafmedewerkers, gebouwenbeheer (locatiemanager) en
ICT-afdelingen gaven hun voorkeuren bij het gebruik van een pand aan. Door hen
te vragen waar ze tegenaan lopen en waar slimme data hen kan helpen in
dagelijkse activiteiten, kan het projectteam een beter beeld vormen welke
sensoren en toepassingen relevant zijn. Uit de inhoudelijke workshops,
georganiseerd in samenwerking met Royal Haskoning DHV, is naast inhoudelijke
input ook veel commitment opgehaald.

Het proces verliep voorspoedig; in maart jl. zijn de
gesprekken en workshops afgerond en zijn alle antwoorden geïnventariseerd en
gegroepeerd. Het projectteam van SMART Building heeft, samen met onder meer de
integrale facilitaire dienst en locatiemanagement, de wensen geprioriteerd. En
Marcel Klok heeft op basis van die ranglijst de verschillende soorten SMART
technologieën onderzocht om aan die behoeften te kunnen voldoen. “Bij
oplevering van de gebouwen is alle hardware om relevante data te verzamelen
aanwezig” Voor deze wensen is een betrouwbare basisinfrastructuur nodig evenals
specifieke sensoren, die hun data in technische tabellen laten vangen. “Als de
gebouwen worden opgeleverd is alle hardware om relevante data te verzamelen
aanwezig, dus hoeven we alleen nog de specifieke software aan te schaffen. Een
dergelijk gebouw noemen we SMART Ready. Bijkomend voordeel van al deze sensoren
is dat het facilitair bedrijf en de kenniseenheden van WUR met de verzamelde
data allerlei analyses kunnen doen over het daadwerkelijk gebruik en de
bezetting van de gebouwen. Onder meer ruimte-en energiegebruik kunnen daarmee
geoptimaliseerd worden evenals facilitaire dienstverlening in het algemeen. En
wat heeft die ervaring in dit proces nu al opgeleverd? Onder andere dat we
beter gebruik maken van ruimtes, waardoor minder krapte werd ervaren!”

Uitdaging
Een uitdaging is de privacywet. De hardware is geregeld, maar de software moet
uiteraard AVG-proof zijn. Steinebach: “Een vraagstuk waar we in de komende tijd
veel aandacht voor hebben. We willen aan alle wensen voldoen, maar AVG is een
harde randvoorwaarde Gelukkig is het vaak niet nodig om persoonlijke gegevens
op te slaan om je doel te bereiken. Om te kunnen zien hoe vol een
vergaderruimte is en hoe efficiënt deze kan worden ingezet, hoef je niet te
weten wie er precies gebruik van maken.” Uitrol in twee nieuwbouwprojecten
Steinebach en Klok hebben, met inbreng van Royal Haskoning DHV, het ontwerp
SMART Building op tijd afgerond om het direct te kunnen gebruiken bij de twee
grotere nieuwbouwprojecten op de Wageningen Campus. Deze gebouwen worden SMART
Ready gemaakt door infrastructuren aan te leggen voor datatoepassingen. Op dit
moment worden innovaties geïmplementeerd in de twee nieuwbouwprojecten. Klok: “Dat
is echt geweldig om te zien! Ook de gebruikers van deze panden, Gebouw Aurora
(een nieuw onderwijsgebouw) en het Dialogue Center (waar inauguraties en
promoties plaatsvinden) zijn betrokken in het proces en nu al tevreden over het
resultaat en de mogelijkheden in de toekomst.”

De top 3 wensen van gebruikers
1. Het vinden van ruimtes 
Enerzijds ruimtes die voldoen aan de activiteit (stilte, studie, onderzoek,
vergadering), anderzijds op het gebied van beschikbaarheid.
2. Het vinden van mensen
Collega’s, werkgroepen.
3. Het vinden van events
En wie daar ontmoet kan worden.

Facts & Figures
WUR heeft 650.000 m2 bvo vastgoed in Nederland, gebouwen waarin
Wageningen Research en Wageningen University gefaciliteerd worden. In totaal
heeft WUR circa 5.000 medewerkers en 13.000 studenten. Op de
ontwikkelagenda staan in 2020-2021 twee gebouwen: Aurora, Dialogue Center en
een aantal onderzoeksgebouwen en -kassen voor Plantonderzoek, waarbij ook veel
met Big Data gewerkt gaat worden. Gemiddeld zijn er 200 onderhouds-en
verbouwprojecten
per jaar. Wageningen University & Research is voor het
derde jaar op rij door Green Metric uitgeroepen tot de meest duurzame
universiteit
ter wereld. Meer weten?